Về tay người Thái: Doanh nghiệp vật liệu mạnh hơn

Cuộc thâu tóm đình đám gạch Prime của SCG đã mở ra kỷ nguyên M&A của nhóm ngành Vật liệu xây dựng. Thời điểm về tay người Thái  (năm 2012) đã dấy lên nhiều tranh cãi về việc thương hiệu Việt bị “nuốt chửng”. Thế nhưng, những cuộc “thâu tóm” của người Thái với Prime, nhựa Bình Minh, giúp doanh nghiệp Việt mạnh lên lại là thực tế không thể phủ nhận.

Nhà máy xi măng Sông Gianh 

Pime - thương hiệu toàn cầu

Năm 2012, Prime hoàn tất việc chuyển nhượng 85% cổ phần cho Tập đoàn xi măng Siam (SCG) của Thái Lan với 7,2 tỷ bath (khoảng 5.000 tỷ VND). Tại thời điểm đó, thị trường bất động sản đóng băng, đầu tư công bị cắt giảm kéo theo sự lao dốc không phanh của nhóm ngành VLXD. Dư luận không khỏi “tiếc thương” cho thương hiệu đình đám Prime một thời. Thế nhưng, không ai rõ hơn người trong cuộc bằng ông Nguyễn Thế Vinh - người sáng lập Prime. Đứng trước sự lựa chọn hoặc là “chết yểu” hoặc tiếp tục cơ hội phát triển, ông Vinh đã đi nước cờ sáng bằng việc “gả con cho nhà giàu”.

Sau khi có được Prime, SCG trở thành công ty gạch ceramic lát sàn lớn nhất thế giới với 220 triệu m2/năm, Việt Nam cũng trở thành quốc gia cung cấp lớn thứ 2 cho SCG.

Về tay người Thái, Prime có thêm nguồn lực về tài chính và công nghệ. Tuy nhiên, điều mà gần như các doanh nghiệp gạch ốp lát Việt Nam “chạy” không kịp Prime đó là đánh trúng thị hiếu khách hàng với việc không quên “bổ sung” công nghệ trên từng sản phẩm. Dù là thương hiệu lớn nhưng Prime vẫn không quên trau chuốt cho hình ảnh của mình ở bất kể “góc” nào khi sản phẩm của Prime hiện diện. Điều này làm cho khách hàng cảm nhận sự khác biệt từ đẳng cấp mà Prime mang lại.

Hiện Prime có 21 Công ty thành viên và 12 công ty liên kết, 8 nhà máy sản xuất với 25 dây chuyền, tổng công suất 90 triệu m2/năm.

Nhựa Bình Minh - quyết liệt giữ thị phần

Sở hữu 54,39% cổ phần, Saraburi của Thái Lan đã “nắm” nhựa Bình Minh trong tay. Giống như một số doanh nghiệp Thái Lan đã từng thâu tóm mảng VLXD, Saraburi chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ vững và gia tăng thị phần.

Nhựa Bình Minh 

Nhận thấy mảng nhựa cũng khá béo bở tại thị trường Việt Nam, đại gia tôn Hoa Sen cũng đã “nhảy” vào mảng kinh doanh này, thêm vào đó các ông lớn khác như Tân Á Đại Thành, nhựa Tiền Phong, Thuận Phát cũng không ngừng mở rộng năng lực sản xuất cũng như hệ thống phân phối… Đó là lý do nhựa Bình Minh quyết liệt giữ thị phần. Đại diện doanh nghiệp này cho biết chấp nhận tăng chiết khấu thương mại để giữ thị phần, chấp nhận giảm lợi nhuận. Theo đó, nhựa Bình Minh đặt kế hoạch kinh doanh thận trọng năm 2019 ở mức doanh thu 4.300 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 432 tỷ đồng, lần lượt tăng nhẹ ở mức 4% và 2%.

Saraburi cho biết tham gia nhựa Bình Minh trong bối cảnh doanh nghiệp đang “đi xuống” nên không chỉ đơn thuần là đầu tư tài chính mà hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng, đưa sản phẩm nhựa Bình Minh ra thị trường nước ngoài. Do bối cảnh thị trường bất động sản tại TP.HCM mảng chung cư cao tầng đang dừng nhiều dự án, ảnh hưởng đáng kể đến nhóm ngành vật liệu. Vì thế, chiến lược giữ thị phần của Saraburi đối với nhựa Bình Minh là không thể tránh khỏi.

Xi măng Sông Gianh - hết cảnh “ăn đong”

Xi măng Sông Gianh do Tổng Công ty Xây dựng Miền trung đầu tư xây dựng năm 2001 với công suất thiết kế giai đoạn 1 là 1,4 triệu tấn xi măng, tổng mức đầu tư 3.200 tỷ đồng. Trải qua nhiều thăng trầm xi măng Sông Gianh thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng Việt Nam (VCM)  khi đó đã có 2 dây chuyền với công suất 3,1 triệu tấn xi măng. Đầu năm 2017, 100% vốn của xi măng Sông Gianh đã thuộc về SCG của Thái Lan. Thương vụ có trị giá 440 triệu USD bao gồm nợ ròng và chi phí đầu tư cải tiến hiệu quả đối với tài sản mua lại.

Điều khiển tự động tại nhà máy của Prime Group

Thương vụ này được xem là món hời của SCG nhưng đồng thời cũng trút được gánh nặng đối với VCM bởi xi măng Sông Gianh chưa bao giờ là đối thủ của các nhà sản xuất lớn tại Việt Nam như VICEM, The Vissai, Xuân Thành, Nghi Sơn… cho dù những năm tháng đó xi măng Sông Gianh là một trong những nhà máy sở hữu thiết bị, công nghệ của một trong 3 hãng số 1 thế giới về xi măng (Polysius của CHLB Đức). Không chỉ có vậy, xi măng Sông Gianh còn là nhà máy duy nhất tại khu vực Quảng Bình - Quảng Trị có công suất lớn đạt 3,1 triệu tấn nhưng chưa bao giờ đơn vị này tối ưu hóa được năng lực sản xuất của mình.

Về tay SCG, xi măng Sông Gianh có bước phát triển thần tốc với 25% thị phần tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên, nhà máy chạy vượt công suất thiết kế 10%, trong khi công suất chung cho toàn ngành xi măng tại Việt Nam trung bình đạt 90% công suất thiết kế.

Hiện xi măng Sông Gianh là thương hiệu nổi bật tại khu vực miền Trung và sẵn sàng cạnh tranh với các thương hiệu lớn tại Việt Nam. Sản phẩm còn xuất khẩu sang thị trường  Bangladesh, Indonesia, Australia, Philipines.

Gạch lát nền Prime 

Cũng là về tay chủ ngoại, như LafargeHolcim Việt Nam về tay SCC là cuộc chuyển giao thương hiệu (đổi tên thành INSEE) thì xi măng Sông Gianh khác hơn nhiều. Bởi Holcim từng là thương hiệu đình đám trên thị trường Việt Nam, thương hiệu số 2 tại khu vực phía Nam sau VICEM với công suất trên 6 triệu tấn xi măng/năm (bao gồm cả nhà máy và trạm nghiền). Dù cuộc chuyển giao mang thương hiệu mới INSEE xét về công suất thì gấp đôi nhưng bước đột phá thì không thể so sánh với xi măng Sông Gianh.

Trung Kiên