Vấn nạn rác thải xây dựng ở TP Vinh: Cần cụ thể hóa bằng hành động

Với tốc độ đô thị hóa và phát triển của thành phố, rác thải xây dựng là vấn đề cần quan tâm xử lý. Tại TP Vinh, mặc dù thời gian qua các cấp đã quy hoạch thêm bãi rác thải xây dựng tạm thời, tích cực tuyên truyên, vận động người dân không xả rác thải bừa bãi cũng như chỉ đạo các lực lượng tuần tra, phát hiện, xử lý nghiêm đối tượng vi phạm… Thế nhưng thực trạng nạn xả rác thải xây dựng tràn lan, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng mỹ quan đô thị vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Một khu vực đổ rác thải xây dựng ven đường dọc sông Vinh

Nhiều chỉ đạo cụ thể

Từ năm 2009, UBND Thành phố Vinh đã ban hành Đề án Bãi rác tập kết thải xây dựng tạm thời trên địa bàn thành phố Vinh, để thu gom, xử lý rác thải xây dựng trên địa bàn thành phố. Theo đó, có các vị trí tại các xã vùng Vinh Tân, Hưng Đông, Nghi Kim, Nghi Liên… được quy hoạch làm nơi đổ rác thải xây dựng. Tuy vậy, rác thải xây dựng vẫn bị đổ trộm bừa bãi, gây bức xúc cho người dân.

Ven hồ điều hòa Hưng Hòa bỗng dưng trở thành điểm tự phát đổ rác thải xây dựng dọc dài, cao vút

Năm 2020, sau hơn 10 năm, tại Văn bản số 5328/UBND-QLĐT ngày 15/9/2020, UBND thành phố Vinh đã đánh giá thực trạng là: “Rác thải xây dựng chưa được quản lý tốt, một số dự án và các hộ gia đình kinh doanh vật liệu xây dựng hoặc các hộ cải tạo nhà thải ra không được kiểm soát chặt chẽ, rác được tập kết bừa bãi tại một số khu vực công cộng và các khu vực dân cư thưa thớt khác”.

Văn bản của UBND TP Vinh mới đây nhất chỉ đạo các bên liên quan cũng mới chỉ là giải pháp tạm thời

Theo ông Trương Sỹ Đông, Trưởng phòng Đầu tư kinh doanh, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An cho biết: “Với những điểm rác điển hình trên các trục đường khối phường thì chính quyền địa phương phải vào cuộc để đề nghị các cá nhân, tổ chức, các cơ quan đơn vị thi công các công trình xây dựng có trách nhiệm”.

Tình trạng rác thải xây dựng bị đổ trộm tồn tại nhiều nơi trên địa bàn thành phố. Tại tuyến đường Trần Thánh Tông, xóm Mỹ Hạ, xã Hưng Lộc từ trước tơi nay là điểm nóng về tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng, rác thải sinh hoạt. Lợi dụng địa bàn vắng vẻ và thời điểm đêm khuya, nhiều xe chở rác thải xây dựng đã trút rác thải xuống các khu vực của địa phương này. Dù đã đưa ra nhiều giải pháp, nhưng ban cán sự xóm vẫn bất lực trước tình trạng này.

Rác thải xây dựng đổ tràn lan bên đường Đinh Nhật Thận, phường Vinh Tân, TP Vinh

Ông Trần Đức Qúy, Xóm trưởng xóm Mỹ Hạ, xã Hưng Lộc, TP Vinh, tỉnh Nghệ An cho biết: “Việc đổ rác thải xây dựng chủ yếu diễn ra vào ban đêm nên việc kiểm soát của địa phương gặp rất nhiều khó khăn. Thực trạng này làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị. Đề nghị các cơ quan có thẩm quyền tăng cường và có các biện pháp xử lý mạnh để chấm dứt tình trạng đổ rác thải như hiện nay”.

Trước thực trạng này, tại Văn bản số 5328/UBND-QLĐT, UBND thành phố Vinh đã đề ra một số giải pháp, yêu cầu chính quyền các phường, xã và đơn vị liên quan tập trung thực hiện. Đối với Đội Quản lý trật tự đô thị thành phố Vinh, UBND TP Vinh giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra việc thực hiện của các chủ đầu tư và các đơn vị thi công công trình trên địa bàn thành phố; lập Biên bản vi phạm hành chính và trình UBND thành phố Vinh xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền quy định. Với Công an thành phố Vinh, yêu cầu tăng cường quản lý, chấn chỉnh, xử lý các chủ phương tiện chở rác thải xây dựng không chấp hành đổ rác đúng nơi quy định…

Tại các vị trí thường xuyên có đổ rác thải xây dựng bừa bãi, lắp đặt camera giám sát để xử phạt các tổ chức, cá nhân vi phạm. Có ý kiến với các tổ chức, cá nhân khi đầu tư xây dựng các công trình liên hệ ký hợp đồng với Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An để đưa rác thải xây dựng về tập kết đúng nơi thành phố đã quy định.

Đáng lưu ý, đối với các đơn vị phường, xã thì phải tăng cường công tác tuyên truyền, vận động với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và các đoàn thể. Thực hiện công tác tuyên truyền, vận động nhân dân bằng các hình thức: phát tờ rơi, viết bài tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh của phường, xã… để nâng cao ý thức cho người dân trong việc chấp hành đổ rác thải xây dựng đúng nơi quy định.

Thậm chí trước mặt nhà hàng, quán cafe cũng bị đổ rác

Với Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An, UBND thành phố Vinh giao nhiệm vụ thực hiện quản lý, khai thác tốt các bãi tập kết rác thải xây dựng; có biện pháp đảm bảo an toàn lao động, an toàn giao thông cho người và phương tiện vận chuyển khi đổ rác tại bãi. Chủ trì phối hợp với UBND xã Nghi Liên và UBND xã Hưng Đông bàn giải pháp đề xuất UBND thành phố Vinh đưa bãi rác thải vào khai thác, sử dụng. Phối hợp với UBND xã Hưng Hòa, UBND xã Hưng Lộc để xác định vị trí, quy mô bãi tập kết rác thải xây dựng tạm thời theo chỉ đạo tại Công văn số 4440/UBND-QLĐT ngày 7/8/2020.

Từng tháng, tổng hợp, báo cáo những cá nhân, tổ chức đổ rác sinh hoạt không đúng giờ; đổ rác thải xây dựng không đúng nơi quy định, trên cơ sở đó, UBND các phường, xã có trách nhiệm xử lý nghiêm theo thẩm quyền đối với các trường hợp vi phạm. Thành lập Tổ công tác làm việc trực tiếp với UBND các phường, xã để bàn giải pháp bổ sung thủ tục hợp đồng đổ rác thải giữa chủ đầu tư các công trình xây dựng và Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An…

Rác thải xây dựng đổ tràn lan ven đường xuống hồ điều hòa Hưng Hòa

Quyết liệt thực hiện các giải pháp đề ra

Mặc dù chỉ đạo của UBND TP Vinh rất sát sao và có hướng đi đúng đắn, thế nhưng kết quả đạt được lại chưa như mong muốn. Cụ thể như việc lựa chọn địa điểm, quy hoạch thêm bãi tập kết rác thải xây dựng đến nay chưa hoàn thành.

Hiện TP Vinh đã quy hoạch, đưa vào sử dụng một số bãi rác thải xây dựng tạm thời, như: bãi tập kết rác thải Nghi Kim, bãi tập kết rác thải Hưng Đông, bãi tập kết rác thải Vinh Tân, bãi tập kết rác thải Nghi Liên. Trong đó, đầu năm 2021, bãi tập kết rác thải Vinh Tân đã đóng cửa do đã bị lấp đầy. Các bãi tập kết rác thải còn lại chủ yếu nằm ở khu vực phía Bắc và Tây Bắc của TP Vinh dẫn đến mất cân đối, trở thành một trong những nguyên nhân của tình trạng đổ rác thải xây dựng bừa bãi.

Theo đại diện Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An cho biết, trước thực trạng mất cân đối như vậy, năm 2020, đơn vị này đã cùng với UBND xã Hưng Hòa khảo sát, lựa chọn một số vị trí trình UBND thành phố Vinh xem xét, quy hoạch bãi tập kết. Tuy nhiên, những điểm khảo sát lại liên quan đến một số dự án nên đành phải dừng lại.

Chính vì vậy mà trên địa bàn TP Vinh xuất hiện nhiều điểm đổ rác thải sinh hoạt và rác thải xây dựng tự phát, khó kiểm soát. Việc thực hiện chỉ đạo lắp đặt camera giám sát tại các vị trí thường xuyên có đổ rác thải xây dựng bừa bãi cũng khó đạt hiệu quả do các khu vực có tình trạng đổ rác thải xây dựng thường ở xa khu dân cư nên việc lắp đặt camera an ninh không có điện và internet nên khó quản lý vận hành.

Quy định việc tập kết rác thải xây dựng chưa rõ ràng cũng là nguyên nhân khiến tình trạng rác tràn lan. Theo quy định về bảo vệ môi trường, chất thải rắn xây dựng phải được thu gom, vận chuyển đến điểm tập kết, trạm trung chuyển và cơ sở xử lý được đầu tư xây dựng theo quy hoạch. TP Vinh đã giao các phường, xã chịu trách nhiệm xử lý rác thải xây dựng. Tuy vậy, công tác xử lý vẫn còn nhiều bất cập. Tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng vẫn tồn tại ở nhiều địa điểm công cộng trên địa bàn thành phố.  

Để giải quyết cơ bản vẫn nạn đổ rác thải xây dựng bừa bãi, cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của các cấp chính quyền thành phố. Sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, sự đồng thuận của nhân dân sẽ góp phần xử lý dứt điểm tình trạng rác thả xây dựng, làm đẹp thêm diện mạo của thành phố Vinh. Nếu không có sự thay đổi, mục tiêu xây dựng Đô thị loại I văn minh, xanh – sạch – đẹp của thành phố Vinh sẽ khó lòng đạt  được. Để giải quyết nội dung này, chính quyền thành phố, các phường, xã cùng các đơn vị liên quan cần phải thực sự quan tâm hơn nữa để từ đó có những hành động cụ thể, quyết liệt thực hiện các giải pháp đã đề ra!

Đình Nguyên