Tiêu thụ xi măng vẫn khả quan

Tiêu thụ xi măng suy giảm là bối cảnh chung của ngành xi măng trên toàn thế giới do ảnh hưởng của dịch Covid - 19. Việt Nam cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, so với chỉ số chung của kinh tế Việt Nam thì tiêu thụ xi măng vẫn khả quan.

Số liệu tăng trưởng GDP 3,82% của quý I/2020 so với GDP 6,79% của quý I/2019 ở nước ta cho thấy sự suy giảm của cả nền kinh tế.

Hiệp hội Xi măng Việt Nam cho biết: Việc tiêu thụ xi măng sẽ được xem xét theo 2 tiêu chí là tỷ lệ % tăng trưởng bình quân trong kỳ và tỷ lệ tiêu thụ xi măng so với cùng kỳ năm trước, các chỉ tiêu này sẽ cho thấy hiện trạng tiêu thụ xi măng của Việt Nam và khả năng tiêu thụ trong quý I. Theo đó, các chỉ tiêu đánh giá về tiêu thụ xi măng cụ thể như sau:

1. Tỷ lệ tiêu thụ xi măng so với cùng kỳ năm trước: Sản lượng tiêu thụ xi măng trong quý I/2020 chỉ bẳng  91,84% tương ứng tỷ lệ giảm 8,16% so với sản lượng tiêu thụ xi măng quy I/2019 trong đó tiêu thụ nội địa là giảm 3,8% và xuất khẩu 16,7%.

2. Tỷ lệ % tăng trưởng bình quân trong kỳ: Năm 2019, tỷ lệ % tăng trưởng bình quân quý I/2019 của toàn xã hội là 35,5% trong đó tiêu thụ nội địa là 53,58% và xuất khẩu là 17,04%. Năm 2020, tỷ lệ % tăng trưởng bình quân quý I/2020 của toàn xã hội là là 36,6% trong đó tiêu thụ nội địa là 50,6% và xuất khẩu 14,1%.

Số liệu trên cho thấy, việc tiêu thụ xi măng trong quý I/2020 đã có cục diện trái ngược nhau như tỷ lệ % trong tiêu thụ giảm so với cùng kỳ năm trước như tốc độ tăng trưởng trong kỳ thì vẫn bảo đảm tăng. 

Tỷ lệ % tiêu thụ xi măng quý I/2020 giảm 8.16% so với tỷ lệ tiệu thụ quý I/2019 cho thấy mức độ ảnh hưởng của đại dịch đến ngành xi măng là không lớn và khối lượng giảm khoảng 1,9 triệu tấn.

Tỷ lệ % tăng trường bình quân trong kỳ của toàn xã hội trong quý I/2020 là 36,6% so với 36,5% của quý I/2019, điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng trong quý I/2020 vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng ổn định và có xu hướng tăng lên, tuy nhiên cơ cấu tăng trưởng có sự thay đổi là tiêu thụ trong nước tăng lên so với xuất khẩu.

Như vậy, có thể nhận định rằng, tỷ lệ % tiêu thụ xi măng và tăng trưởng bình quân trong kỳ của quý II/2020 sẽ có khả năng cải thiện đáng kể khi Chính phủ các nước nới lỏng các quy định cách ly xã hội; đồng thời các giải pháp hỗ trợ sau dịch sẽ được Chính phủ các nước đưa ra kích cầu để tăng trưởng kinh tế khi đại dịch thuyên giảm trong thời gian tới, đặc biệt là các dự án đầu tư công cần tiêu thụ lượng xi măng lớn như cầu đường, giao thông…

Về sản xuất, Trong quý I/2020, sản lượng sản xuất của các nhà máy đạt 21,4 triệu tấn, tăng nhẹ 3% so với quý I/2019. Nguồn cung xi măng trên thị trường không bị ảnh hưởng do các nhà máy được phép hoạt động bình thường, kể cả trong thời gian Việt Nam áp dụng biện pháp cách ly toàn xã hội. Các yếu tố đầu vào cho hoạt động sản xuất cũng có sự thuận lợi nhất định khi các chi phí sản xuất như chi phí than (~30% chi phí sản xuất) từ nguồn nhập khẩu đang giảm do nhu cầu than giảm tại 3 thị trường tiêu thụ lớn nhất là Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ ảnh hưởng bởi đại dịch. 

Thêm vào đó, đề xuất giảm 10% giá điện sản xuất đã được chính phủ phê duyệt, áp dụng từ tháng 4 đến hết tháng 6/2020 cũng giảm thiểu gánh nặng cho ngành Xi măng. Thêm vào đó Theo Bộ Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư công bằng nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN) được phép thực hiện năm 2020 là gần 700 nghìn tỷ đồng, gấp 2,2 lần số vốn thực giải ngân trong năm 2019 (312 nghìn tỷ đồng).Đây sẽ là kênh đẩy mạnh tiêu thụ xi măng trong nước một cách hiệu quả.

Tuy nhiên, trong năm 2020, dự kiến sẽ có 2 nhà máy mới đi vào vận hành với công suất 8 triệu tấn/năm (tương đương với 9% tổng công suất xi măng của Việt Nam hiện tại) gồm: Nhà máy 2 triệu tấn/năm của Xi măng Tân Thắng (Nghệ An, đã vận hành ra sản phẩm tháng 4/2020) và dây chuyền mở rộng 2,5 triệu tấn/năm của Xi măng Long Sơn (Thanh Hóa). Với tình hình hiện tại, lượng công suất tăng thêm đáng kể này có thể dẫn tới tính trạng tiếp tục dư cung, đi kèm áp lực cạnh tranh gia tăng giữa các doanh nghiệp (chủ yếu là cạnh tranh về giá) gây trở ngại lớn cho tất cả các doanh nghiệp.

Trung Kiên