Thị trường Vật liệu: Bức tranh màu sáng

Cho dù biến động của thị trường vật liệu thế giới và chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đã có những tác động không nhỏ đến sản xuất vật liệu tại Việt Nam, song đến hết tháng 9/2018 nhóm ngành vật liệu có mức tăng trưởng ấn tượng. Các nhà sản xuất đã bớt đi gánh nặng “cõng” trên vai nhiều năm nay.

Xuất khẩu xi măng tăng vọt

Số liệu thống kê của Bộ Xây dựng cho thấy 9 tháng đầu năm toàn ngành tiêu thụ đạt 72,82 triệu tấn, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2017, đạt 85% kế hoạch của cả năm. Trong đó, tiêu thụ nội địa là 49,54 triệu tấn, xuất khẩu ước đạt 23,4 triệu tấn. Như vậy, chỉ trong 9 tháng xuất khẩu  đã về đích sớm, thậm chí vượt từ 3 - 4 triệu tấn so với kế hoạch đề ra của cả năm 2018 (từ 18 - 19 triệu tấn). Trung Quốc, Bangladesh và Philippines vẫn là 3 thị trường xuất khẩu chính của xi măng, clinker Việt Nam.

Xuất khẩu xi măng

Tổng cục Hải quan cho biết với tổng trị giá đạt gần 891 triệu USD, tăng tới 73,7% về sản lượng và 87,5% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xuất khẩu tăng khoảng 6,3%. Đặc biệt, mặt hàng xi măng đã có mặt trong “rổ” thống kê hàng hóa xuất khẩu chủ lực của nước ta sang thị trường Trung Quốc, 9 tháng đầu năm nay thị trường này đã vươn lên thành nhà nhập khẩu lớn nhất với sản lượng, kim ngạch tăng hàng chục lần so với 1 năm trước đây. Cụ thể, hết tháng 9, xuất khẩu xi măng, clinker sang Trung Quốc đạt 6,56 triệu tấn, kim ngạch đạt 235 triệu USD. Sản lượng, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc vượt trội so với các thị trường lớn, truyền thống trước đây như Bangladesh hay Philippines…Dẫu vậy, thị trường Bangladesh vẫn đạt  hơn 5,64 triệu tấn, tổng kim ngạch hơn 186 triệu USD,  Philippines đạt hơn 4,75 triệu tấn, tổng kim ngạch hơn 218 triệu USD. Với tổng sản lượng gần 17 triệu tấn, 3 thị trường chủ lực nêu trên chiếm thị phần hơn 72% tổng sản lượng xuất khẩu xi măng và clinker cả nước.

Sở dĩ xuất khẩu clinker và xi măng Việt Nam tăng đột biến là do Trung Quốc đóng cửa một số nhà máy xi măng do ô nhiễm môi trường và Việt Nam được hưởng lợi. Theo số liệu của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, sản lượng xi măng năm 2017 của Trung Quốc giảm 0,2% so với năm ngoái, xuống còn 2,32 tỷ tấn. Hiệp hội Xi măng Trung Quốc cũng đặt mục tiêu sẽ giảm 392,7 triệu tấn xi măng, chiếm 1/10 tổng sản lượng cả nước, đến năm 2020. Như vậy, trong vòng vài năm tới xuất khẩu xi măng của Việt Nam vẫn còn cửa thoát.

Tại thị trường Philippin, ngày 10/9 vừa qua nước này đã khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp tự vệ với sản phẩm xi măng có mã HS2523.2990 và 2523.90000 từ 2013 -2017. Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu Việt Nam vẫn tin tưởng rằng sản phẩm xuất sang thị trường này vẫn có thể “qua ải” nhờ sản xuất công nghệ cao với dây chuyền hiện đại.

Ngành thép tăng trưởng khả quan

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung là vấn đề được nhiều chuyên gia đề cập sẽ ảnh hưởng đến ngành Thép Việt Nam. Tuy nhiên, lượng sản xuất và tiêu thụ nhóm hàng này trong 9 tháng đầu năm 2018 vẫn tăng so với cùng kỳ 3 năm trở lại đây, điều này cho thấy ngành Thép Việt Nam đang tăng trưởng khả quan.

Cụ thể: 9 tháng đầu năm 2018 so với cùng kỳ, sản xuất đạt 17,65 triệu tấn, tăng 14,4% so với cùng kỳ 2017. Tiêu thụ gần 16 triệu tấn, tăng 23,4%. Trong đó, xuất khẩu đạt 3,45 triệu tấn, tăng 31,5%. Tốc độ tăng trưởng 9 tháng khá cao do một phần từ lượng sản xuất và bán hàng thép cuộn cán nóng của Formosa.

Về nhập khẩu, đến hết 31/8/2018, nhập khẩu sắt thép thành phẩm và bán thành phẩm các loại đạt hơn 10,529 triệu tấn, với tổng kim ngạch nhập khẩu đạt gần 8,233 tỷ USD, giảm lần lượt 16,5% về lượng và 22% về giá trị nhập khẩu. Trong đó, nhập khẩu thép thành phẩm từ Trung Quốc gần 4,4 triệu tấn, giảm 15,92% về lượng, nhưng tăng 7% về trị giá. Tỷ trọng thép nhập khẩu từ quốc gia này chiếm ~46,86% tổng lượng thép thành phẩm nhập khẩu.

Về xuất khẩu, 8 tháng đầu năm 2018 xuất khẩu sắt thép thành phẩm và bán thành phẩm đạt hơn 5 triệu tấn, với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 3,705 tỷ USD, tăng lần lượt 30,8% về lượng, và tăng 42% về giá trị xuất khẩu. Trong đó, ASEAN vẫn là thị trường xuất khẩu chính, với lượng xuất khẩu thép thành phẩm hơn 2,331 triệu tấn thép, chiếm tới gần 57,6% tổng lượng thép thành phẩm xuất khẩu.

Thị trường Campuchia được biết đến với sản lượng xuất khẩu tăng vọt. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, thép xuất khẩu sang Campuchia chiếm gần 40% tổng lượng thép xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm 2018.

Cụ thể, Việt Nam xuất khẩu 3,42 triệu tấn thép trong 7 tháng đầu năm, với giá trị đạt 2,53 tỷ USD. Con số này tăng 40% về lượng và 56% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong đó, 37% lượng thép được xuất khẩu sang Campuchia, tương đương 717.572 tấn và ghi nhận mức tăng 49% so với cùng kỳ năm 2017. Kim ngạch theo đó tăng vọt 77,9% lên 462,73 triệu tấn.

Báo cáo từ Bộ Xây dựng, Quản lý đất đai và Quy hoạch đô thị Campuchia cho biết chính phủ nước này đã phê duyệt hơn 1.643 dự án xây dựng trong 6 tháng đầu năm nay, với tổng vốn đầu tư là 2,15 tỷ USD.

Trung Kiên