Mập mờ câu chuyện của “những người đã chết”

Ngày 27/8/2020 TAND huyện Hoài Nhơn (nay là thị xã Hoài Nhơn) tuyên bản án sơ thẩm dân sự số 157/2020/DS-ST buộc bà Nguyễn Thị Huyền phải có nghĩa vụ trả lại phần đất tranh chấp đang chiếm sử dụng 189,5 m2 thuộc thửa 1013 cho ông Lữ Đình Triên. Cả nguyên đơn và bị đơn, phần diện tích đất tranh chấp đều thuộc thôn Ngọc Sơn Nam, xã Hoài Thanh Tây (thị xã Hoài Nhơn).

Thửa đất tranh chấp, dự kiến sẽ bị cưỡng chế thi hành án sáng ngày 10/3

Vụ án tiếp tục được đưa lên cấp phúc thẩm. Trong quá trình xử lý vụ án, cả nguyên đơn là ông Lữ Đình Triên và bị đơn bà Nguyễn Thị Huyền đều chết.

Ngày 25/5/2021 TAND tỉnh Bình Định đã tuyên bản án phúc thẩm số 89/2021/DS-PT buộc những người thừa kế của cụ Nguyễn Thị Huyền, cụ Lữ Hiền (chồng cụ Huyền) phải trả lại diện tích đất 194m2, thuộc thửa đất số 1013, tờ bản đồ số 07 cho các thừa kế của ông Lữ Đình Triên....

Theo Luật sư Ngô Thế Quỳnh, Công ty Luật TNHH MTV Nam Luật thì bản án số 89/2021/DS-PT của Toà án nhân dân tỉnh Bình Định là không đúng và vi phạm quy định về tố tụng. Cụ thể, bản án phúc thẩm đã xét xử không khách quan, xem xét đánh giá không toàn diện về chứng cứ có thực, cố tình bóp méo sự thật về những chứng cứ của Văn phòng ĐKĐĐ Chi nhánh thị xã Hoài Nhơn, UBND xã Hoài Thanh Tây, UBND thị xã Hoài Nhơn cung cấp để hiểu lệch nhằm làm có lợi cho Nguyên đơn . Bản án nêu trên tuyên xử đã xâm hại trắng trợn quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình tôi.

Bản án cũng vi phạm quy định về tố tụng vì đã không xác định UBND thị xã Hoài Nhơn tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan để x xác đinh và làm rõ việc đo vẽ bản đồ địa chính thửa đất số 1013 tờ bản đồ 7 diện tích 336 m2 ban đầu khi giao đất đến các mốc giới nào? Có phải như hiện trạng đang sử dụng không? Vì ngay trong thửa đất số 681 tờ bản đồ số 19 Nhà nước đo đạc chỉnh lý giao cho ông Lữ Mẹo sử dụng khi đo đạc theo bản đồ VN 2000 cấp lại là 514 m2, tại Toà án cấp phúc thẩm đo đạc lại là 563,6 m2 chưa kể phần diện tích tranh chấp, như vậy đã tăng lên 227 m2 sai số theo đo đạc là: 68%.

Căn cứ vào kết quả xét xử Toà án sơ và phúc thẩm chấp nhận gia đình ông Lữ Mẹo đòi thêm 194 m2 thì diện tích sử dụng là 757,6 m2 tăng thêm 421,6 m2 so với ban đầu được cấp 336 m2 chiếm tỉ lệ tăng 125,29% vẫn gọi là sai số đo đạc như Toà án 2 cấp đã nhận định?

Việc chỉnh lý của UBND cấp có thẩm quyền về số thửa 681 tờ bản đồ số 19 không hề tước đi quyền lợi hợp pháp như giảm diện tích của gia đình ông Lữ Mẹo, còn thửa đất số 682 giao cho ông Lữ Hiền dưa trên căn cứ sổ mục kê như công văn số 632/UBND-TNMT ngày 07/5/2021 của UBND thị xã Hoài Nhơn trả lời rất rõ cho Toà án tỉnh Bình Định tại dòng 9 và dòng 8 kể từ dưới lên của trang 2. Nhưng Toà án cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Các thửa đất số 1012 và thửa đất 1013 trước đây đã được xác lập mới thành các thửa đất 680; 681; 682 là thực hiện chủ trương chung của tỉnh Bình Định, việc tuyên trả 189,5m2 là vượt thẩm quyền của Tòa, vì diện tích này chưa được UBND huyện Hoài Nhơn cấp cho hộ gia đình ông Lữ Mẹo với nhận định do sai số trong đo đạc là hoàn toàn không thuyết phục, khi ranh giới sử dụng đất của ông Lữ Mẹo đã xác lập theo lịch sử tồn tại trên 30 năm, phần diện tích 189,5 m2 không thuộc thuộc thửa đất số 681 mà lại thửa 682.

Cũng theo Luật sư Ngô Thế Quỳnh, bản án sơ thẩm trước đó của TAND huyện Hoài Nhơn cũng không xem xét đúng các yếu tố dẫn đến kết quả bản án sai vì nhiều do.

Về lịch sử nguồn gốc thửa đất và diện tích. Các thửa đất hiện nay có tên 680; 681; 682 có nguồn gốc trước đây thuộc thửa 2209 có diện tích 2 sào 10 thước (=1333,6 m2) của ông bà để lại sau khi qua đời đã phân chia ông Lữ Hiền và Lữ Mẹo theo di chúc lập ngày 11 tháng 10 năm 1956. Theo đó. ông Lữ Mẹo sử dụng diện tích 10 thước (=333,4m2) quy Đông, phần diện tích còn lại ông Lữ Hiền quản lý và sử dụng. Ranh giới đất được giữa 2 hộ sử dụng được xác định rõ ràng bằng hàng rào cây chùm rụm sử dụng ổn định. Sau giải phóng, Nhà nước thực hiện chính sách đất đai, ông Lữ Meo đăng ký và được giao 336 m2 (trong đó 200 m2 đất ở và 136 m2 đất vườn thừa) thuộc thửa 1013, tờ bản đồ 7. Ông Lữ Hiền được giao thửa 1012, tờ bản đồ 7 với phần diện tích còn lại.

Đến năm 2000 Nhà nước đo đạc và chỉnh lý lại đất cho toàn bộ xã Hoài Thanh Tây như sau: thửa 1012 thành 2 thửa thuộc tờ bản đồ 19, trong đó thửa đất số 680 bà Nguyễn Thị Huyền được giao sử dụng 797,6 m2 và ông Lữ Hiền được giao sử dụng thửa số 682 có diện tích 262,8m2; Còn thửa đất số 1013 được điều chỉnh thành thửa đất số 681 tờ bản đồ 19 ông Lữ Mẹo được giao sử dụng 514,2 m2. Việc Nhà nước thực hiện chỉnh lý điều chỉnh này theo đúng thẩm quyền được quy định theo khoản 4, Điều 27 Luật Đất Đai năm 2003 (nay là khoản 4 Điều 46 luật Đất đai năm 2013). Đây là mấu chốt của vấn đề trong vụ án bởi lẽ nó phản ảnh toàn cục qúa trình sử dụng đất từ trước năm 1975 đến nay những đã không được tòa xem xét.

Theo kết quả đo đạc tại Tòa án cấp phúc thẩm diện tích thực tế sử dụng của thửa số 681 là 563,6 m2 tăng so với diện tích ban đầu đăng ký nếu so với diện tích ban đầu được giao 336 m2 được cấp tăng 227,6 m2 sai số trong quá trình đo đạc chiếm 40,4% và nếu so sánh với diện tích đã chỉnh lý năm 2000 được cấp 514,2 m2 là 49,4 m2 đã đăng bộ đất đai tại huyện Hoài Nhơn (nay là thị xã Hoài Nhơn). Số liệu này đã cho thấy không hề có sự lấn chiếm đất đai của hộ bà Nguyễn Thị Huyền để dẫn đến phát sinh tranh chấp QSD đất giữa ông Lữ Mẹo với bà Nguyễn Thị Huyền.

Về ranh giới: Thửa đất 681 và thửa 682, được ngăn cách bởi hàng rào cây chum rụm được trồng trước năm 1975 đến nay đã trên 40 năm, lối đi của ngôi nhà xây cất trên thửa 680. Thực tế dễ nhận thấy nhất ở nông thôn thường để bảo vệ ranh giới đất mình sử dụng với chủ đất khác và chống trộm cắp, nên vào năm 2011 ông Lữ Mẹo phá dỡ hàng rào cây Chùm rụm để xây bằng bờ tường bao quanh bằng gạch táp lô xi măng kiên cố, ngăn cách với thửa đất số 682 của ông Lữ Hiền. Căn cứ vào khoản 1 Điều 265 BLDS năm 2005 nay là khoản 1 Điều 175 BLDS năm 2015, thì ranh giới này đã được các bên thừa nhận, đây là chứng cứ không phải chứng minh và diện tích đất không hề bị lấn chiếm… Tuy nhiên, những nội dung, chứng cứ trên đã không được tòa xem xét./.

Bồng Sơn