Kiến nghị giảm giá đồng VND: Doanh nghiệp VLXD được - mất những gì?

Kiến nghị giảm giá VND đối phó với chiến tranh thương mại Mỹ - Trung được Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) đã đề xuất tại buổi công bố Báo cáo kinh tế vĩ mô quý 2 năm 2018 được tổ chức chiều 11/7/2018. Đề xuất này được căn cứ trên cơ sở Mỹ và Trung Quốc là 2 đối tác thương mại đặc biệt quan trọng của Việt Nam.

Số liệu thống kê cho thấy 6 tháng đầu năm 2018, Trung Quốc đã vượt Hàn Quốc để giữ vị trí đứng đầu thị trường nhập khẩu vào VN với 31,1 tỷ USD, chiếm ¼ tổng kim ngạch nhập khẩu. Thị trường Mỹ cũng đã vượt EU khi nhập khẩu vào Mỹ đạt 21,5 tỷ USD. Con số này tăng 9,2% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm khoảng 1/5 tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR  cho rằng, với đặc thù là một nước nhập khẩu nhiều nguyên liệu từ Trung Quốc để chế biến và xuất khẩu thì việc điều chỉnh tỷ giá như vậy khiến các nhà nhập khẩu nguyên liệu có lợi từ thị trường Trung Quốc. Hiện Việt Nam đồng (VND) neo giá theo đồng USD và đồng nhân dân tệ (CNY) lại mất giá mạnh khiến hàng hóa Trung Quốc giá rẻ ồ ạt vào thị trường khiến cán cân thương mại của Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề. “Việt Nam nên có chính sách giảm giá đồng VND đối với USD ở mức vừa phải và thấp hơn mức giảm giá của đồng CNY so với USD để hưởng lợi và cải thiện tình trạng sản xuất”, ông Thành khuyến nghị.

Tư vấn ngân hàng 

Nếu như khả năng giảm giá đồng VND có thể xảy ra thì doanh nghiệp xuất khẩu xi măng sẽ được hưởng lợi. Số liệu của Bộ Xây dựng cho thấy 6 tháng đầu năm 2018, Việt Nam đã xuất 15,4 triệu tấn sản phẩm xi măng (xi măng và clinker), tăng 51% so với cùng kỳ và đạt 86% kế hoạch năm. Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết không chỉ tăng về lượng, trị giá cũng tăng lên. Tuy nhiên, do đặc thù thiết bị của ngành xi măng gần như 100% phải nhập khẩu (trừ một phần gạch kiềm tính sản xuất tại Việt Nam và một số phụ kiện chiếm tỷ lệ rất nhỏ) nên cần phải cộng cả phần nhập khẩu thiết bị mới có con số chính xác về việc “hưởng lợi” của toàn ngành xi măng.

Đối với sắt thép, số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy trong nửa đầu năm 2018, lượng nhập khẩu sắt thép các loại đạt 6,88 triệu tấn, trị giá 4,93 tỷ USD, giảm 12,9% về lượng nhưng tăng 6,4% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường cung cấp sắt thép các loại lớn nhất vào Việt Nam với 3,2 triệu tấn, trị giá hơn 2,32 tỷ USD, cùng chiếm 47% về lượng và về trị giá sắt thép các loại nhập khẩu vào Việt Nam.  Đứng thứ 2 là Nhật Bản là 1,1 triệu tấn, trị giá 781 triệu USD, chiếm 16,2% về lượng và 15,8% về trị giá.

Với ngành thép, nếu giảm giá VND chưa hẳn đã có lợi cho người tiêu dùng và các doanh nghiệp sản xuất bằng chính nguồn nguyên liệu trong nước. Hơn nữa, việc không duy trì nguồn cung như hiện nay sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường bất động sản. Trên thực tế, thị trường xây dựng kém phát triển đã nhiều lần làm “chao đảo” nền kinh tế.

Ưu đãi lãi suất của ngân hàng (Ảnh minh họa) 

Một số chuyên gia quan ngại về khả năng Trung Quốc sẽ dịch chuyển sản xuất thép từ Trung Quốc sang Việt Nam, sau đó sản phẩm sẽ gắn mác Việt Nam xuất sang thị trường Mỹ. Tuy nhiên, hàng rào thương mại mà Mỹ lập ra khá chắc chắn khi có cả phần kiểm soát nguồn nguyên liệu sạch, sản xuất sạch. Hơn nữa, việc dịch chuyển cần có thời gian. Chưa biết Trung Quốc sẽ “phản đòn” trong cuộc chiến tranh thương mại này thế nào nhưng chưa đầy 1 tuần, thị trường chứng khoán Trung Quốc đã bị “thổi bay” 3.200 tỷ USD và hơn 1.300 công ty tháo chạy khỏi thị trường này. Trung Quốc sẽ tập trung vào các biện pháp trước mắt chứ không phải dài hơi như việc dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam.

Đề xuất của VEPR mới chỉ dừng lại ở thực trạng trong cán cân thương mại một cách tổng quát mà chưa có những phân tích tổng quan cho nền kinh tế Việt Nam. Chẳng hạn, việc giảm giá đồng VND có khả năng đẩy lạm phát lên cao trong khi Việt Nam phải bằng mọi biện pháp để kiềm chế lạm phát, duy trì nền kinh tế hiện tại. Hơn nữa, tại Việt Nam, thị trường chứng khoán chưa phải là kênh đầu tư chủ đạo để tạo ra lợi nhuận hay tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế. Thực tế, chuyện “xanh, đỏ” của thị trường chứng khoán không mấy tác động đến các doanh nghiệp kinh doanh thực sự. Đơn cử như việc chứng khoán “đỏ” sàn đã thổi bay trên 1.300 tỷ và tuột danh hiệu tỷ phú trên sàn của chủ tịch thép Hòa Phát Trần Đình Long nhưng trên thực tế Hòa Phát vẫn “ăn nên làm ra” với hàng loạt các dự án đang triển khai và sắp đưa vào sử dụng.

Trung Kiên