Câu chuyện ngành Thép

Câu chuyện của ngành Thép năm 2019 với “đại án” Gang thép Thái Nguyên dần đi vào hồi kết, vụ áp thuế khủng 465% của Mỹ lên sản phẩm thép Việt Nam có nguyên liệu đầu vào từ Hàn Quốc và Đài Loan cho thấy ngành Thép sẽ có nhiều chuyển biến quan trọng.

Từ khi Mỹ bắt đầu ra Quyết định khởi xướng điều tra chống lẩn tránh (tháng 8/2018), trong khi Hiệp hội Thép Việt Nam và các cơ quan có liên quan rốt ráo chuẩn bị các phương án cũng như phối hợp với Bộ Thương mại Mỹ (DOC) thì dường như các doanh nghiệp lại không mấy quan tâm. Theo số liêụ thống kê của Trung tâm Thông tin TMCN (Bộ Công Thương) thì trong 10 tháng đầu năm 2019 giá trị ̣xuất khẩu thép CORE và CRS của Việt Nam sang Mỹ đạt hơn 353 ngàn tấn với hơn 260 triệu USD, giảm 56% về lượng và giảm 58% về trị giá xuất khẩu so với cùng kỳ 10 tháng 2018. Thi ṭrường Mỹ hiện chiếm 6,5% trong tổng lượng xuất khẩu thép của Viêṭ Nam (ASEAN vẫn là thi ̣trường xuất khẩu nhiều nhất của Việt Nam, chiếm 65%). Như vậy, việc áp thuế lên đến 456% dù có ảnh hưởng nhưng không nhiều đối với các doanh nghiệp xuất khẩu hiện tại.

Với những doanh nghiệp từng xuất khẩu sang Mỹ, bản thân họ hiểu rõ xuất xứ và đường đi của sản phẩm, việc điều tra của Mỹ trong một thời gian khá  dài đủ thời gian để các doanh nghiệp thép chuẩn bị “kịch bản” cho phương án kinh doanh của mình. Trên thực tế, các nhà sản xuất lớn tại Việt Nam đã có thị trường ổn định trong nước cũng như xuất khẩu. Có thể kể đến những cái tên như Hòa Phát, VN STEEL, Pomina,  Vina Kyoei, Thép Việt Nhật, Việt Úc… sẽ không mấy quan ngại đến việc áp thuế như thế nào. Thậm chí, việc các quốc gia càng áp thuế khủng lại càng tạo điều kiện tốt cho các doanh nghiệp như Hòa Phát hay Pomina xuất khẩu.

Đơn cử như Tôn Pomina sau 4 tháng sản phẩm ra lò thì những đơn hàng đầu tiên đã đến thị trường Mexico và Mỹ.  Mỹ hiện là quốc gia nhập khẩu thép lớn nhất với khoảng 30 - 35 triệu tấn/năm, tương đương với 7 - 8% tổng lượng thép xuất khẩu trên toàn thế giới. Tuy nhiên, thị trường tiềm năng này được biết đến là nơi với nhiều rào cản về thương mại và kỹ thuật. Do đó, để có thể tiến hành xuất khẩu thép nói chung và mảng tôn mạ nói riêng, các doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật và thương mại.

Không riêng gì Pomina, Tôn Hoa Sen cũng là cái tên không bị ảnh hưởng gì khi Mỹ áp thuế chống lẫn tránh bởi ngay từ đầu Tôn Hoa Sen đã tuân thủ nghiêm ngặt quy trình xuất khẩu vào thị trường này. Vậy nên, với thị trường Mỹ cánh cửa này đóng lại thì cánh cửa khác được mở ra.

Trung Kiên