Người Thái và “sóng ngầm”thâu tóm ngành Vật liệu xây dựng Việt

Đăng lúc 9/9/2018 12:00:00 AM

Bằng tiềm lực tài chính mạnh, sự“chịu chơi”, các đại gia Thái Lan đã liên tục mua cổ phần nhằm thâu tóm nhiều doanh nghiệp lớn, đầu ngành của Việt Nam, trong đó có ngành vật liệu xây dựng. Cho đến nay, làn sóng này chưa dừng lại mà vẫn đang âm thầm diễn ra mạnh mẽ…

SCG- đại gia chuyên đi thực hiện các thương vụ M&A và thâu tóm​

Sóng M&A làm nóng thị trường

Trong những năm gần đây, các tỷ phú, doanh nghiệp Thái Lan ngày càng đầu tư mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam. Cùng với quá trình đầu tư, người Thái đã dần nắm trong tay nhiều doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam về nhiều lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao trong tương lai như: Bán lẻ, vật liệu xây dựng, nông nghiệp, bia, đồ uống...

Những cái tên nổi bật chuyên đi thâu tóm, thực hiện các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) các doanh nghiệp Việt Nam là SCG, TCC Group và Central Group.

Trong đó, đối với ngành vật liệu xây dựng thì các thương vụ liên quan SCG đã không còn xa lạ với nhiều người.

Tập đoàn SCG của Thái Lan là doanh nghiệp hàng đầu Đông Nam Á, hoạt động đa ngành, trong đó tập trung vào 5 lĩnh vực chính là hóa dầu, giấy, xi măng, vật liệu xây dựng và phân phối. SCG bắt đầu mở rộng hoạt động sang Việt Nam như một quốc gia chiến lược từ năm 1992. Đến nay, tập đoàn này đã có trong tay hơn 20 thương vụ mua bán, sáp nhập.

Cuối năm 2012, SCG đã chi một khoản tiền lớn để thâu tóm Prime Group, công ty gạch men lớn nhất Việt Nam. Đến năm 2015, SCG hoàn tất mua lại 80% cổ phần của Công ty cổ phần Bao bì nhựa Tín Thành (Batico) – 1 trong 5 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất bao bì. Năm 2017, SCG tiếp tục mua lại Công ty Xi măng StarCemt từ phía Kusto Group.

Mới đây nhất, vào đầu tháng 4/2018, Nawaplastic, một thành viên của SCG đã xác nhận nắm giữ vốn tại Nhựa Bình Minh. Ban đầu, tỷ lệ nắm giữ vốn tại Nhựa Bình Minh là 20%. Tuy nhiên, mới đây, bằng việc hoàn tất mua thêm 818.609 cổ phiếu BMP, doanh nghiệp đến từ Thái Lan này đã nâng sở hữu tại Nhựa Bình Minh lên 50,9%.

Hiện người Thái cũng đã cử người vào hội đồng quản trị để quản lý điều hành, với 3/5 ghế tại Nhựa Bình Minh.

Nhựa Bình Minh- một trong nhiều thương hiệu tên tuổi của Việt Nam rơi vào tay người Thái

Tương tự SCG, Tập đoàn SCCC cũng là một cái tên nổi tiếng “chịu chơi” khi vung ra không ít tiền để thâu tóm một thương hiệu xi măng có tiếng của Việt Nam.

Cách đây chưa lâu, thương hiệu xi măng quen thuộc Holcim tại Việt Nam đã chính thức đổi tên thành INSEE sau khi về tay Tập đoàn Siam City Cement (SCCC) của Thái Lan.

Thương vụ bán lại toàn bộ 65% vốn pháp định tại Holcim Việt Nam của Tập đoàn LafargeHolcim (Thụy Sỹ) cho Tập đoàn Siam City Cement (Thái Lan) diễn ra hồi tháng 8/2016. Đến tháng 2/2017, Holcim Việt Nam chính thức công bố đổi tên công ty và thương hiệu, trở thành Công ty TNHH Siam City Cement Việt Nam với thương hiệu INSEE. Với sự thay đổi này, thương hiệu Holcim chính thức chia tay thị trường Việt Nam.

Tập đoàn Siam City Cement (SCCC) được thành lập năm 1969, bắt đầu sản xuất xi măng vào năm 1972 và được niêm yết trên sàn chứng khoán năm 1977. SCCC chuyên cung cấp các sản phẩm xi măng, cốt liệu và giải pháp xây dựng. SCCC hiện là một trong những nhà sản xuất xi măng lớn nhất Thái Lan. Đến nay, trong chiến lược phát triển của mình, tập đoàn đang tiếp tục mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh ra nhiều nước trong khu vực như: Indonesia, Cambodia, Bangladesh, Sri Lanka và Việt Nam.

Trong khi đó, Holcim Việt Nam được LafargeHolcim thành lập vào năm 1994. Cho đến nay, đây là một trong số doanh nghiệp dẫn đầu ngành sản xuất vật liệu xây dựng và quản lý chất thải tại miền Nam Việt Nam. Tại thời điểm đổi tên thương hiệu thành INSEE, công ty có hơn 1.100 nhân viên đang làm việc tại 5 nhà máy xi măng và các trạm trộn bê tông tại Tp.HCM.

SCG- đại gia chuyên đi thực hiện các thương vụ M&A và thâu tóm1

Nhựa Bình Minh hay Xi măng Holcim Việt Nam chỉ là hai trong rất nhiều cái tên khác mà các doanh nghiệp Thái Lan mua vốn và thâu tóm.

Ngoài lĩnh vực vật liệu xây dựng, các đại gia, tỷ phú thái Lan cũng đã thực hiện nhiều thương vụ lớn trong các lĩnh vực bán lẻ, thực phẩm,…

Chẳng hạn, TCC là một trong những tập đoàn đầu tư hàng đầu Thái Lan. Đây chính là tập đoàn đã thực hiện thương vụ mua lại hệ bán buôn Metro Cash & Carry Việt Nam và Phú Thái Group.

Về lĩnh vực đồ uống, TCC Group cũng để lại dấu ấn lớn tại Việt Nam với thương vụ đầu tư vào Vinamilk, đến nay sở hữu lên đến hơn 19% cổ phần tại Vinamilk. Cuối năm 2017, doanh nghiệp bia hàng đầu Đông Nam Á ThaiBev thuộc tập đoàn TCC đã mua thành công 53,59% cổ phần của Tổng Công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco). Trong mảng bất động sản, TCC sở hữu những dự án thương mại có hiệu quả sinh lời cao là khách sạn Melia Hà Nội và cao ốc văn phòng Mê Linh Point Tower tại trung tâm quận 1, Tp.HCM.

Một cái tên nữa đó là Central Group, một trong những tập đoàn lớn nhất Thái Lan cũng đang thâm nhập mạnh mẽ vào thị trường bán lẻ Việt Nam với việc thâu tóm hệ thống siêu thị Big C Việt Nam cũng như mua lại chuỗi điện máy Nguyễn Kim, siêu thị Lan Chi...

Mục đích cuối cùng là thâu tóm

Theo các chuyên gia trong ngành, việc các doanh nghiệp, tỷ phú Thái Lan đầu tư mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam cũng như liên tục chi tiền không tiếc tay để mua cổ phần của các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng nói riêng là điều dễ hiểu. Bởi, khi thị trường trong nước bão hòa sẽ buộc các doanh nghiệp chuyển hướng đầu tư ra các thị trường khác lân cận. Việt Nam là điểm đến hấp dẫn bởi thị trường còn nhiều tiềm năng.

Song, các thương vụ này không đơn thuần chỉ là góp vốn, mua cổ phần mà mục đích các doanh nghiệp nước ngoài hướng tới là thâu tóm.

Tại chương trình Cà phê Doanh nhân HUBA tổ chức mới đây tại Tp.HCM, ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND Tp.HCM cho biết, tổng số vốn đầu tư nước ngoài của Tp.HCM trong năm 2017 và năm 2018 chủ yếu đến từ các thương vụ mua bán và sáp nhập dự án.

Cụ thể, thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong năm 2017 tăng gấp đôi so với năm 2016. Trong 7 tháng đầu năm 2018, con số này tăng lên 44% so với năm ngoái.

Tuy nhiên, trong đó, các dự án FDI chỉ chiếm khoảng 1/3 các dự án có vốn đầu tư nước ngoài với hơn 540 dự án, tổng giá trị khoảng 508 triệu USD. Có nghĩa, tính bình quân, một dự án FDI có vốn đầu tư không quá 1 triệu USD. Trong khi đó, 2/3 dự án FDI còn lại, kể cả trong năm 2017 và những tháng đầu năm 2018 chủ yếu là các dự án mua bán và sáp nhập (M&A).

Mục đích cuối cùng của các thương vụ M&A này không phải mua và góp vốn mà chính là thâu tóm. Do đó, đây là vấn đề hết sức cần lưu ý và phải tính toán kỹ lưỡng, Chủ tịch Nguyễn Thành Phong nhấn mạnh.

Trong khi đó, nhìn nhận về các thương vụ người Thái thâu tóm các doanh nghiệp trong nước, ông Nguyễn Hoàng Ngân, Tổng Giám đốc Công ty CP Nhựa Bình Minh cho rằng, mức giá mà Nawaplastic bỏ ra để nắm quyền sở hữu tại doanh nghiệp này không hề rẻ nhưng vẫn còn đó không ít mối băn khoăn và tiếc nuối.

Trên thực tế, lợi nhuận ròng hàng năm Nhựa Bình Minh mang về cho chủ sở hữu đạt trên dưới 500 tỷ đồng, với ROE gần 20% và ROA đạt hơn 16%. Cái giá người Thái chi ra để thâu tóm Nhựa Bình Minh cũng không hề rẻ, gần 2.300 tỷ đồng cho hơn 29% vốn điều lệ.

“Chúng ta tư nhân hóa doanh nghiệp không cần vốn Nhà nước là chuyện bình thường và việc đa dạng nguồn vốn, kể cả để cho doanh nghiệp nước ngoài giữ vốn, cổ phần của các doanh nghiệp Việt Nam không phải là không cần. Tuy nhiên, chúng tôi cũng rất băn khoăn là Việt Nam có nhiều tập đoàn lớn thế nhưng khi chúng tôi đặt vấn đề bán cổ phần thì không ai muốn mua.Trong khi đó, các doanh nghiệp nước ngoài lại sẵn sàng bỏ ra một khoản chi phí lớn để hoàn thiện chuỗi cung cứng của họ” ông Nguyễn Hoàng Ngân nói.

Ông Ngân cũng nêu câu hỏi, sau khi Nhà nước bán cổ phần tại khoảng 10 doanh nghiệp lớn như Habeco, Sabeco, Vinamilk, nhựa Bình Minh, nhựa Tiền Phong,…trong giai đoạn năm 2017- 2018 thì việc sử dụng các nguồn vốn thu được từ việc này sẽ được sử dụng, quản lý như thế nào? Nếu chúng ta sử dụng không hiệu quả thì rất đáng tiếc khi bán đi những thương hiệu hàng đầu của người Việt.

“Các tập đoàn nước ngoài rất lớn và có tiềm lực tài chính mạnh, do đó, chúng ta không thể ngăn cản việc họ mua lại vốn các doanh nghiệp trong nước. Nhưng có ngăn được chuyển giá hay không lại là vấn đề đáng suy nghĩ khi chấp nhận đa dạng nguồn vốn. Một khi không quản lý tốt việc này thì không lâu nữa, nhiều doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thể tiếp tục rơi vào tay người nước ngoài”, vị Tổng giám đốc Công ty Nhựa Bình Minh lo lắng.

Thịnh Châu

 

Gốm Đất Việt

Gốm Đất Việt

Những ngày cuối năm 2019, lò nung...