Ngân hàng nào sẽ là “quán quân” nợ xấu 2018?

Đăng lúc 23/11/2018

Hơn một tháng nữa, năm 2018 sẽ khép lại.Đây đang là thời điểm khá bận rộn đối với các ngân hàng để nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, với tình hình nợ xấu đang tăng nhanh ở nhiều ngân hàng cả nhóm ngân hàng quốc doanh lẫn nhóm ngân hàng TMCP như BIDV, Vietinbank, VPBank, MBBank,… Liệu các nhà băng này có kịp chạy đua xử lý nợ xấu để kịp làm đẹp bảng Báo cáo tài chính và ai sẽ là cái tên đứng đầu danh sách nợ xấu của ngành ngân hàng năm nay cũng là câu chuyện khiến nhiều người quan tâm.

Ảnh minh họa 

Nợ xấu tăng chóng mặt

Theo kết quả kinh doanh công bố của nhiều ngân hàng, có thể thấy 3 quý đầu năm 2018 hầu hết tình hình kinh doanh của các ngân hàng đều khá “sáng sủa” khi lợi nhuận tăng so với con số hồi đầu năm. Tuy nhiên, cùng với đó, nợ xấu cả về số lượng tuyệt đối cũng như tỷ lệ ở không ít nhà băng lại tăng cao một cách bất ngờ.

Đầu tiên, ở nhóm 3 “ông lớn” ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước (ngân hàng quốc doanh), phải kể đến là Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV).

Tính đến ngày 30/9, tổng tài sản BIDV đạt hơn 1.268 triệu tỷ đồng, tăng trưởng 5,5% so với đầu năm, tăng 12,67% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục giữ vững vị trí đứng đầu nhóm NHTMCP. Dù vậy, nợ xấu của Ngân hàng cũng ghi nhận tăng 21% so với đầu năm với hơn 17.000 tỷ đồng. Đây cũng là con số nợ xấu nội bảng cao nhất trong các ngân hàng thương mại hiện nay. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay của nhà băng này duy trì ở mức 1,76%.

Tại VietinBank, tại thời điểm 30/9, tổng tài sản của Ngân hàng đạt 1.173 nghìn tỷ đồng, tăng 7,1% so với cuối năm 2017 và tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước. Tiền gửi khách hàng đạt 826 nghìn tỷ đồng, tăng 9,7% so với cuối năm 2017 và tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đi cùng với đó, nợ xấu 9 tháng đầu năm của VietinBank “vọt” lên 12.100 tỷ đồng, tăng 3.100 tỷ đồng so với đầu năm. Với con số này, Vietinbank là nhà băng có tốc độ tăng nợ xấu cao nhất trong nhóm ngân hàng quốc doanh, tới 34,5%. Tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng tăng từ 1,14% lên 1,36% so với hồi đầu năm.

Tương tự, với Vietcombank, hiện tổng số dư nợ xấu tại nhà băng này rơi vào khoảng 7.400 tỷ đồng, chiếm 1,18% tổng dư nợ cho vay khách hàng. Tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng từ 1,14% lên 1,18%.

Như vậy, nếu nhìn về tỷ lệ nợ xấu thì 3 ông lớn này vẫn duy trì ở mức dưới 2%, thấp hơn ngưỡng cho phép theo quy định chung của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, xét theo con số tuyệt đối thì “cục” nợ xấu tại các nhà băng này không hề nhỏ.

Bên cạnh đó, ở nhóm các ngân hàng TMCP, hàng loạt nhà băng nợ xấu cũng tăng mạnh một cách chóng mặt.

9 tháng đầu năm 2018, trong khi mức chung của hệ thống là khoảng 19% so với đầu năm thì một số ngân hàng có nợ xấu tăng tới 40%-50% như VPBank (tăng 51,7%), MBBank (45%)...

Nợ xấu cũng đang là vấn đề đáng quan tâm với Ngân hàng ACB khi tăng 33% (tăng 461 tỷ đồng) lên 1.850 tỷ đồng, chiếm 0,84% dư nợ cho vay. Tỷ lệ này tăng nhẹ lên 0,79% so với mức 0,71% hồi đầu năm.

Tại Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), nợ xấu cũng tăng lên mức 1.429 tỷ đồng. Theo đó, nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng từ 1,79% cuối năm 2017 lên 2,66% cuối tháng 9/2018.

Đáng chú ý, mặc dù tỷ lệ nợ xấu của đa số các ngân hàng tăng lên nhưng vẫn đang giữ được dưới 3%, mức tối đa mà Ngân hàng Nhà nước cho phép thì hai nhà băng là VPBank và Sacombank lại có mức tăng “đột biến” và “phá ranh” với tỷ lệ lần lượt là 4,7% và 3,18%.

Ai sẽ là quán quân?

Theo các chuyên gia, thời gian qua, việc xử lý nợ xấu của toàn hệ thống ngành ngân hàng đã đạt được kết quả nhất định, cho thấy sự nỗ lực rất lớn.Dù vậy, để tiếp tục kiểm soát và xử lý tốt hơn nợ xấu trong thời gian tới vẫn là điều không dễ dàng.

Theo TS. LS Bùi Quang Tín, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM, hiện nay vẫncó hàng trăm nghìn tỷ đồng nợ xấu đang nằm tại Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) và trên bảng cân đối tài chính của các ngân hàng.

Có đến khoảng 80% nợ xấu của các ngân hàng liên quan đến bất động sản và phần lớn nợ xấu là có tài sản bảo đảm bằng bất động sản.Thế nhưng, việc xử lý loại tài sản này ở Việt Nam mất khá nhiều thời gian và thủ tục mà chưa chắc đã thành công. Điển hình như dự án Saigon One Tower từng được VAMC đưa ra bán đấu giá để thu hồi nợ xấu nhưng rất khó để tìm được người mua đúng giá để giao dịch thành công.Do đó, nếu không nhanh chóng xử lý những khoản nợ này, nguy cơ nợ xấu sẽ tiếp tục nở ra to hơn tại nhiều ngân hàng.

Nhìn nhận về vấn đề này, ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Tp.HCM cho rằng, Nghị quyết 42của Quốc hội có hiệu lực từ tháng 8/2017 đã tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp nắm giữ nợ xấu dễ xử lý nợ hơn. Tuy nhiên, nợ xấu vẫn còn cao. Để hạn chế tăng nợ xấu, các ngân hàng cho vay vào các lĩnh vực vốn lớn lời nhiều nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro như bất động sản, BT, BOT giao thông,… phải thẩm định chặt chẽ, quản trị tốt khoản cho vay này để đảm bảo nợ xấu không phát sinh hoặc chỉ phát sinh ở mức thấp kiểm soát được để nợ xấu tại các ngân hàng đó nói riêng và toàn hệ thông nói chung không gia tăng cao.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, một trong những lý do khiến nợ xấu tăng cao đột biến tại một số ngân hàng vừa qua có thể do đẩy mạnh cho vay tiêu dùng quá mức.

Chẳng hạn như trường hợp của VPBank.Ngân hàng này luôn có các chỉ số về nợ xấu ở mức cao trong hệ thống, và hiện ghi nhận tỷ lệ nợ xấu đáng báo động. Đầu năm, tỷ lệ nợ xấu hợp nhất tại nhà băng này đã lên tới 3,39% tổng dư nợ, với giá trị tuyệt đối gần 6.200 tỷ đồng thì đến cuối tháng 9, tỷ lệ này thậm chí còn tăng lên tới 4,7% với giá trị tuyệt đối lên tới 9.400 tỷ đồng. Đây là nguyên nhân khiến VPBank trở thành ngân hàng gia có nợ xấu tăng nhiều nhất 9 tháng qua, với mức tăng khoảng 52% so với đầu năm.

Nếu không nhanh chóng xử lý, rất có thể đây sẽ là cái tên được xếp đầu bảng danh sách nhà băng có tỷ lệ nợ xấu cao nhất ngành ngân hàng trong năm 2018.

Trên thực tế, chỉ sau 2 quý đầu nămnay, nhiều nhà băng đã cạn room tín dụng.

Từ nay đến hết năm 2018, thời gian còn lại không nhiều, đây sẽ là áp lực để các ngân hàng nỗ lực xử lý tảng băng nợ xấu. Nếu tảng băng này không xử lý tốt thì Báo cáo tài chính của các ngân hàng cuối năm nay cũng sẽ khó lòng mà “đẹp” được.

Thịnh Châu