Công nghệ chế biến cát mặn thành cát ngọt của Phan Thành được Kim Thủy Lâm chắp cánh ra biển lớn

Đăng lúc 9/15/2019 12:00:00 AM

Thiếu cát xây dựng là căn bệnh trầm kha ở các vùng đảo, hải đảo trên khắp hành tinh. Ở Việt Nam, căn bệnh này cũng không ngoại lệ. Bao nhiêu năm tháng, các nhà công nghệ trên thế giới đã tập trung nghiên cứu, giải mã công nghệ này. Các giải pháp nghiên cứu phụ gia ức chế ion clo trong muối mặn để loại trừ phản ứng ăn mòn cốt thép trong bê tông cốt thép, hay giải pháp rửa cát mặn thành “cát ngọt” đã được nghiên cứu triển khai, nhưng các kết quả này đều chỉ “sống” heo hắt, không thể trở thành đại trà bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, ở các điều kiện khác nhau, trong đó yếu tố giá thành đã trở thành lực cản lớn, hay điều kiện thiếu nước ngọt cũng trở thành điều kiện tiên quyết. Giải pháp chế tạo bê tông cốt thép cho vùng biển đảo chủ yếu vẫn là vận chuyển cát “ngọt” từ đất liền, từ những vùng giàu cát xây dựng. Giải pháp cát nhân tạo, tức là cát nghiền từ đá cũng được nhiều nước trên thế giới triển khai, song cát nhân tạo vẫn không làm sao giống cát tự nhiên từ sông suối được vì vậy cũng chỉ được sử dụng trong bê tông cốt thép theo một tỷ lệ hạn chế và vì vậy giá thành cát nhân tạo cũng cao, công nghệ chế tạo cát nhân tạo dễ gây ô nhiễm môi trường. Mặt khác, đa số cát mặn có modul cỡ hạt nhỏ, ảnh hưởng đến cường độ bê tông và tỷ lệ xi măng sử dụng cao.

Tuy nhiên, các thông tin về các hạn chế của các công nghệ biến cát mặn thành cát ngọt ở trên thế giới và ở Việt Nam cũng không làm nản lòng các nhà nghiên cứu của Công Ty TNHH Xây dựng Thương mại Vận Tải Phan Thành, có trụ sở tại thành phố Cần Thơ. Phan Thành là một công ty xây dựng, cung cấp vật liệu xây dựng chủ yếu là cát và đá xây dựng. Gắn bó với ngành chế tạo bê tông, Phan Thành trăn trở với việc các công trình xây dựng sử dụng cát có chứa các tạp chất hữu cơ, bùn ảnh hưởng đến chất lượng bê tông trong quá trình chế tạo và trong suốt quá trình tồn tại của bê tông và vữa trong công trình. Trăn trở đó đã thôi thúc Phan Thành nghiên cứu các giải pháp công nghệ làm sạch cát, chủ yếu rửa bằng nước. Một điều tưởng đơn giản nhưng thực sự khó khăn. Khó khăn lớn nhất chính là sự thờ ơ của người tiêu dùng, chưa hoặc không nhận biết được tác hại của các tạp chất lẫn trong cát. Khó khăn thứ hai, làm sao có cát sạch mà tổng chi phí khi sử dụng vào công trình xây dựng cũng chỉ tương đương với cát, đá nguyên khai. Bằng các giải pháp công nghệ, bằng các thất bại, thành công, Phan Thành đã thực sự thành công. Từ kinh nghiệm rửa cát sông có chứa bùn, sét, chất hữu cơ, Phan Thành tiếp tục chinh phục một lĩnh vực khó hơn, đó là rửa cát biển, cát mặn thành cát ngọt. Bài toán cuối cùng trong cơ chế thị trường cạnh tranh vẫn là làm sao có cát ngọt từ cát biển mà giá thành chấp nhận được.

Mày mò, hiệu chỉnh, cải tiến, “lên bờ xuống ruộng” nhiều lần, cuối cùng Phan Thành đã cho ra đời các dây chuyền rửa cát biển thành cát có hàm lượng các muối trong cát thấp hơn tiêu chuẩn cho phép. Nhưng mô hình nghiên cứu vẫn là nghiên cứu. Được sự hợp tác của Công ty Kim Thủy Lâm có trụ sở đặt tại hòn đảo Phú Quốc xinh đẹp, rộng lớn, Phan Thành đã xây dựng dây chuyền mang tính công nghiệp rửa cát đặt tại Ấp Bãi Vòng, xã Hàm Ninh, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. Điều đáng nói là công nghệ Phan Thành đã được Công ty Kim Thủy Lâm đón nhận, hợp tác. Chính việc này, không giống như bản hợp đồng hợp tác khác, mà nó là nơi để Phan Thành hoàn thiện công nghệ trong điều kiện công nghiệp với nguồn cát ở đảo Phú Quốc, nguồn nước ngọt cũng ở Phú Quốc. Là một kỹ sư dày dạn kinh nghiệm với bao nhiêu năm làm sạch cát, ông Võ Tấn Dũng – thủ lĩnh của Phan Thành đã coi đời mình là “đời cát”, đã từng làm giàu cát ở nhiều vùng cát khác nhau trên cả nước và cát Phú Quốc cũng không lạ lẫm gì với ông. Thế nhưng khi bắt tay xây dựng và vận hành dây chuyền kỹ sư Dũng mới hiểu hết, thế nào là “đời cát”. Kim Thủy Lâm là doanh nghiệp kinh doanh, là người đưa cát sạch ra cạnh tranh thị trường, nghĩa là phải có sản phẩm đạt chất lượng, theo yêu càu chuẩn quốc gia và được người tiêu dùng chấp nhận, cả ở mẫu mã, chất lượng, giá cả. 

Nguồn cát lấy ở Vùng 5 Hải Quân nhiều rác, vỏ hàu, vỏ hến với kích thước to có, nhỏ có. Nguồn nước ngoài đảo không thể dồi dào như ở đất liền được. Bằng nhiều giải pháp công nghệ để loại bỏ từng bước, từng phần rác, vỏ hàu to, vỏ hàu nhỏ, tạo dựng chu trình vận chuyển từ các tàu chở cát trên biển lên đảo, thiết kế con đường vận chuyển có thể ngắn nhất của dòng cát, tiêu tốn ít nhất lượng nước ngọt mà cát vẫn sạch, tiêu thụ nước ít, tuần hoàn nước theo một chu trình  hợp lý. Những điều mà thực tiễn ở Phú Quốc là những điều mà Phan Thành đã tính toán từ trước, nhưng thực tiễn phũ phàng hơn nhiều, vượt xa những tính toán ban đầu. Tính chuyên nghiệp và sự kiên nhẫn, giải quyết, vượt qua khó khăn này đến vướng mắc khác, đã làm Phan Thành lớn lên, trưởng thành. Quả không sai khi nói rằng Kim Thủy Lâm đã chắp cánh cho Phan Thành bay ra biển lớn. Biển lớn ở đây không chỉ là biển đảo Phú Quốc mà là biển hay là đại dương của bao khó khăn  của thực tiễn, của những tình huống. Chúc mừng Phan Thành, chúc mừng Kim Thủy Lâm, những người tiên phong tạo ra cát sạch, từ nguồn cát mặn của biển cả bao la.

Quang Nguyễn